Tlenoterapia

Czym jest tlenoterapia?

Podstawową zasadą tlenoterapii domowej, a co za tym idzie stosowanie w warunkach domowych urządzeń takich jak koncentrator tlenu, jest niwelowanie duszności, czyli objawu, który większość z nas doświadczyła niejednokrotnie.

Wszystkie komórki organizmu wymagają stałego dostarczania tlenu. Niektóre komórki, przede wszystkim neurony, są szczególnie wrażliwe na niedotlenienie. Przerwanie dostarczania tlenu do mózgu na ok. 5 minut prowadzi do nieodwracalnych zmian, a następnie do śmierci. Tlenoterapię wykorzystuje się w leczeniu chorób i stanów, w których dochodzi do niedotlenienia tkanek.

Osobami, które najczęściej korzystają z tlenoterapii są pacjenci z POChP (Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc). Istotą POChP jest nieodwracalne zwężenie oskrzeli, które upośledza przepływ powietrza przez oskrzela, czyli powoduje ich obturację. W Polsce na POChP cierpi 2 mln dorosłych osób, a co roku 15 tys. umiera z tego powodu.

Objawami niewydolności oddechowej organizmu najczęściej są:

  • pogarszająca się tolerancja wysiłku
  • kłopoty ze snem
  • brak apetytu
  • zaburzenia funkcji poznawczych
  • niedotlenienie  wszystkich narządów z upośledzeniem ich funkcji
  • pobudzenie, niepokój, euforia
  • duszność
  • sinica
  • utrata przytomności

Celem tlenoterapii jest nie tylko doraźnie usunięcie duszności i zmniejszenie deficytu tlenowego, ale przede wszystkim poprawa funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, zmniejszenie ciśnienia w tętnicy płucnej oraz  poprawy komfortu życia pacjenta.

Podczas tlenoterapii ciało pacjenta w krótkim czasie oraz bez wysiłku osiąga wiele korzyści, których odniesienie nie byłoby możliwe przy wykorzystaniu żadnej innej terapii. Metoda ta może być pomocna w rehabilitacji dzieci i młodzieży z porażeniem mózgowym, autyzmem oraz u wcześniaków z problemami o podłożu fizjologicznym. Może być też wykorzystywana do leczenia osób starszych cierpiących z powodu dolegliwości po udarze mózgu.

Należy jednak pamiętać, że uczucie duszności nie zawsze musi być powodowane wystąpieniem poważnych chorób. Nierzadko stan ten może okazać się reakcją na nagły stres – napady duszności, którym towarzyszy prawidłowa wartość wysycenia krwi tlenem, kojarzone bywają z atakami nerwicy. Mowa w tym wypadku o tak zwanej histerycznej hiperwentylacji. Również w przypadku znacznego wysiłku fizycznego wrażenie niedoboru tlenu może być reakcją jak najbardziej prawidłową, szczególnie w obliczu osób nieuprawiających sportu regularnie.

Zapamiętaj!

Należy mieć zawsze na uwadze, że tlen medyczny jest traktowany jako lek, który należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego, dotyczącymi w szczególności szybkości przepływu tlenu medycznego oraz czasu leczenia pacjenta. Jak każdy lek, tlen medyczny może powodować działania niepożądane, które jednak nie występują u każdego korzystającego.

Korzyści płynące z tlenoterapii

  • poprawa dotlenienia narządów wewnętrznych (mózg, serce) co skutkuje polepszeniem sprawności psychicznej i fizycznej
  • zwiększenie odporności organizmu
  • spowolnienie postępu przewlekłych chorób płuc
  • chory nie musi przebywać w szpitalu, a jedynie zgłaszać się na regularne badania kontrolne
  • redukcja zaburzeń oddychania
  • poprawa pracy serca
  • poprawa jakości snu
  • polepszenie samopoczucia
  • zapobieganie stanom osłabienia lub wyczerpania
  • opóźnianie procesów starzenia się
  • zwalczanie i zapobieganie trudnościom w koncentracji i zapamiętywaniu
  • przedłużenie życia nawet o 15
  • obniżenie ryzyka interwencji chirurgicznych
  • przyspieszenie rehabilitacji i powrotu do zdrowia ( np. po grypie, operacjach)
  • normalizacja ciśnienia tętniczego
  • profilaktyka nowotworów

Czy istnieją przeciwwskazania do leczenia tlenem?
Przed rozpoczęciem terapii tlenowej należy zapoznać się z przeciwwskazaniami. W niektórych przypadkach nie wolno stosować tej metody leczenia lub można z niej korzystać, pozostając w stałym kontakcie z lekarzem.

Do przeciwwskazań względnych należą:

  • Przebyte operacje układu oddechowego, klatki piersiowej oraz ucha,
  • Schorzenia płuc z retencją dwutlenku węgla,
  • Zapalenie nerwu wzrokowego,
  • Rozrusznik serca,
  • Nadczynność tarczycy,
  • Zapalenie zatok bocznych nosa,
  • Ciąża.

Przeciwwskazania bezwzględne to:

  • Nieleczona odma opłucnowa,
  • Przyjmowanie niektórych leków, w tym między innymi takich jak doksorubicyna (adriamycyna), bleomycyna, disulfiram (antabuse) oraz octan mafenide (sulfamylon),
  • Nagłe infekcje i alergie,
  • Napady (okresy zaostrzenia) choroby wieńcowej,
  • Zatrucie substancjami, które utrudniają oddychanie,
  • Epilepsja,
  • Terapia immunosupresyjna po transplantacjach.